Slechts 1 vraag om verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid te bevorderen

Zelfredzaamheid, zo'n schoon woord. Hoe je plan te trekken. Hoe verantwoordelijkheid te nemen. Of te geven.

Verantwoordelijkheid geven aan kinderen (en volwassenen) is weten dat ze iets kunnen en goed gaan doen en hen klusjes, opdrachten en activiteiten aanbieden die hen verrijken - of hen begeleiden dat uit te voeren waar ze naar verlangen, ook als ze er ogenschijnlijk niet rijp voor zijn. Er niet vanuit gaan dat ze het niet gaan kunnen, te klein of te jong of te onbehulpzaam zijn, maar hen de kans geven bij te leren, net zoals je dat ook als volwassene doet. En ja, blunderen mag natuurlijk, dat doen we ons hele leven lang. Groeien door te knoeien.

Soms ontstaan er woordenwisselingen tussen mensen. Ook bij kinderen. 'Mamaaaa, den dien dit en den dien dat! 'Ja, maar....!' Om ellenlange discussies te vermijden zijn soms slechts enkele goed gemikte vragen voldoende. 
Dé vraag der vragen luidt als volgt: 

Wat kan jíj doen om het een volgende keer anders te laten verlopen? 

Deze vraag werpt je onmiddellijk terug op je eigen verantwoordelijkheid én mogelijkheden. Ook voor jezelf trouwens. Geef of neem je te weinig verantwoordelijkheid of neem je net teveel hooi op je vork, dan is deze vraag een goeie om de juiste handelingen bij de juiste persoon te laten. Je leert voor jezelf nadenken. Je leert zo te handelen dat het voor jezelf beter wordt, de grenzen duidelijk(er) worden aangegeven en er heel wat misverstanden vermeden worden. Het schept ruimte, vergroot de zelfredzaamheid, het zelfvertrouwen, geloof in eigen kunnen, behulpzaamheid, zelfrespect en onderling respect en het stimuleert om nieuwe vaardigheden eigen te maken.  

Mocht er dus ergens in je leven iets spaak lopen, stel jezelf even deze vraag: 

'Wat kan JÍJ doen om het een volgende keer beter of aangenamer te laten verlopen?'

Wanneer heb je leerstof of 'hoe iets werkt' écht onder de knie?

Het antwoord daarop is natuurlijk heel eenvoudig: 

als je het zelf kan doorgeven en uitleggen aan iemand anders. 

Wat is er nu leuker dan dat wat je net leerde of dat waarin je uitblinkt of kennis van hebt of expert in bent of ervaringsdeskundige of beoefenaar of ontdekker of gewoon enthousiast over bent, van dat door te geven aan anderen? Wat je boeit, wat je kan, wat je drijft, waar je een eurekamomentje mee beleeft hebt, daar kan je ook niet over zwijgen of voor jezelf houden. Dat móet je gewoon delen, erover vertellen of wat dan ook. Zelfex-pressie van de opgedane im-pressie of het geleerde. (en doe je niet wat je drijft of stop je met het uitlaten van wat eruit wil, dan krijg je mogelijk een de-pressie.)

Heel leuk is het ook om dat te gebruiken bij de ontwikkeling van kinderen: zelfexploratie; op ontdekkingstocht gaan; uitleggen, tonen of aanleren aan anderen wat je boeit en bezighoudt of hoe bepaalde leerstof werkt. Wie het kan uitleggen aan een ander op zo'n manier dat die ander het begrepen heeft, heeft het goed onder de knie.

Als je als volwassene moeilijke of ingewikkelde zaken - los van onderwijs - zo kan uitleggen dat ook een kind het begrijpt, ben je al een heel eind op weg. Dan is het een heerlijkheid om dat op dezelfde manier ook met volwassenen te kunnen delen, te inspireren en te zien dat het

Dingen leren of info tot jou nemen op zo'n manier dat je het nadien zélf kan toepassen, implementeren, integreren en eventueel doorgeven, is een geheel andere manier van leren dan enkel kennisopname. Veelal gaat er heel wat meer goesting, interesse en intrinsieke motivatie mee gepaard dan bij louter kennisopname, wat het ontvangen en begrijpen van de inhoud heel wat vlotter laat verlopen. Het is dan ineens nuttig, zinvol en bruikbaar. Dan is leren leuk!

Hoe doet die ander dat? Welke vragen stelt die? Welk effect heeft dat op mij of op mijn lichaam? Hoe reageer ik ? Verbetert het iets bij mij of verslechtert het net? Hoe zit die computer in elkaar? Welk materiaal is daarvoor nodig? Hoe is alles aan elkaar gelinkt en wat maakt dat daar nu elektriciteit doorheen stroomt? Wat is het effect als ik dit of dat doe?

Heerlijk leren, heerlijk leven, om door te geven. :-)